USTAWA z dnia 5 stycznia 1991 r. Prawo budżetowe. (Dz. U. z dnia 18 stycznia 1991 r.)

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Art. 1. Prawo budżetowe ustala ogólne zasady i tryb gromadzenia zasobów pieniężnych objętych budżetem państwa i budżetami gmin oraz przeznaczania tych zasobów na finansowanie zadań wynikających z funkcji państwa i gmin, a także ustala formy organizacyjno-prawne jednostek realizujących zadania objęte budżetem państwa i budżetami gmin.

Art. 2. 1. Budżet państwa jest rocznym planem finansowym obejmującym dochody i wydatki państwa.

2. Budżet państwa jest uchwalany przez Sejm na okres roku kalendarzowego w formie ustawy, zwanej dalej „ustawą budżetową”.

3. Ustawa budżetowa zapewnia realizację założeń polityki społeczno-gospodarczej państwa przyjętych przez Sejm.

Art. 3. 1. Dochodami budżetu państwa, z wyłączeniem dochodów gmin określonych w odrębnej ustawie, są: 1) podatki, opłaty oraz odsetki i dywidendy od wniesionego kapitału, stanowiące na mocy innych ustaw dochody budżetu państwa, 2) wpływy z ceł, 3) wpłaty z zysku Narodowego Banku Polskiego, 4) dochody państwowych jednostek budżetowych, 5) wpłaty od jednostek gospodarki pozabudżetowej i państwowych funduszów celowych, 6) dochody ze sprzedaży, najmu i dzierżawy składników majątkowych Skarbu Państwa, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, 7) opłaty od poręczeń, o których mowa w art. 23, 8 ) odsetki od środków na rachunkach bankowych państwowych jednostek budżetowych, 9) odsetki od udzielonych pożyczek krajowych i zagranicznych, 10) pieniężne darowizny, spadki i zapisy na rzecz Skarbu Państwa, 11) inne wpłaty, stanowiące na mocy innych ustaw dochody budżetu państwa.

2. Wydatkami budżetu państwa są: 1) wydatki bieżące naczelnych organów władzy państwowej, naczelnych i centralnych organów administracji państwowej oraz innych naczelnych i centralnych organów państwowych, 2) wydatki bieżące związane z działalnością jednostek organizacyjnych podległych organom wymienionym w pkt. 1, 3) dotacje na inwestycje, 4) dotacje dla zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych, środków specjalnych i państwowych funduszów celowych, 5) dotacje przedmiotowe, 6) dotacje podmiotowe, 7) dotacje celowe na zadania z zakresu administracji rządowej zlecone gminom oraz dotacje celowe na zadania własne gmin, 8 ) odsetki od zaciągniętych kredytów i od papierów wartościowych Skarbu Państwa, 9) wydatki na pokrycie umorzenia i ulgowego oprocentowania kredytów bankowych, 10) wypłaty wynikające z poręczeń udzielonych na podstawie art. 23, 11) wydatki związane z emisją papierów wartościowych, 12) subwencje ogólne dla gmin, 13) inne wydatki określone odrębnymi ustawami, 14) odsetki od otrzymanych kredytów zagranicznych.

Art. 4. 1. W budżecie tworzy się ogólną rezerwę budżetową na wydatki nieprzewidziane, w wysokości do 1% wydatków budżetu. 2. W budżecie mogą być tworzone rezerwy celowe na wydatki, których szczegółowy podział na pozycje klasyfikacji budżetowej nie może być dokonany w okresie uchwalania budżetu. 3. W budżecie państwa mogą być tworzone rezerwy celowe na: 1) wypłaty wynikające z poręczeń udzielonych na podstawie art. 23, 2) wypłaty wynikające z wymagalnych roszczeń od Skarbu Państwa, 3) niezbędne uzupełnienie subwencji ogólnych dla gmin. 4. W budżecie państwa rezerwy celowe mogą być tworzone tylko w części, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 3.

Art. 5. 1. Różnica między dochodami a wydatkami budżetu stanowi nadwyżkę lub niedobór budżetu. 2. Ustawa budżetowa określa przeznaczenie nadwyżki budżetu państwa lub źródła pokrycia niedoboru.

eArt. 6. 1. Budżet państwa składa się z części, którymi dysponują właściwi ministrowie, oraz z części zbiorczej obejmującej budżety wojewodów. 2. W odrębnych częściach budżetu państwa ujmuje się: 1) subwencje ogólne dla gmin, 2) rezerwy ogólne, 3) rezerwy celowe, 4) środki na naukę, 5) przychody i rozchody związane z finansowaniem niedoboru i rozdysponowaniem nadwyżki budżetowej. 3. W uzasadnionych przypadkach w budżecie państwa mogą być tworzone odrębne części dla: 1) państwowych jednostek organizacyjnych nie będących organami władzy lub administracji państwowej, 2) zadań ogólnych, jeżeli wyodrębnienie części jest uzasadnione koniecznością zapewnienia bieżącej kontroli wydatków.

Art. 7. 1. Budżety gmin są rocznymi planami finansowymi obejmującymi: 1) dochody i wydatki organów gmin, 2) dochody i wydatki komunalnych jednostek budżetowych i zadań własnych gmin, 3) wpłaty jednostek organizacyjnych i dotacje dla jednostek organizacyjnych rozliczających się z budżetami gmin, 4) dochody z podatków, opłat i innych należności gmin określonych ustawami, 5) subwencje ogólne z budżetu państwa, 6) wyodrębnione wydatki na finansowanie zleconych gminom zadań z zakresu administracji rządowej oraz dotacje celowe i dochody związane z realizacją tych zadań, 7) dochody z majątku gmin, 8 ) źródła pokrycia niedoboru. 2. W budżecie gminy mogą być wyodrębnione środki do dyspozycji sołectw.

Art. 8. Rady gmin uchwalają budżety gmin na okres roku kalendarzowego w terminach i na zasadach określonych w ustawie o samorządzie terytorialnym.

mArt. 9. 1. Dochody i wydatki budżetu państwa oraz budżetów gmin klasyfikuje się według: 1) działów – odpowiadających podstawowym dziedzinom działalności, 2) rozdziałów – odpowiadających określonym grupom jednostek organizacyjnych lub zadań budżetowych, 3) paragrafów – odpowiadających określonym źródłom dochodów oraz rodzajom wydatków budżetowych. 2. Dochody i wydatki budżetu państwa klasyfikuje się także według części obejmujących poszczególne: 1) naczelne organy władzy państwowej, 2) naczelne i centralne organy administracji państwowej, wymiaru sprawiedliwości, nauki i inne, 3) zadania ogólne, nie przypisane jednostkom określonym w pkt 1 i 2, w tym rezerwy ogólne i celowe oraz subwencje ogólne dla gmin, 4) zadania ogólne, o których mowa w art. 6 ust. 3 pkt 2. 3. Dotacje celowe na zadania z zakresu administracji rządowej zlecone gminom oraz dochody i wydatki związane z tymi zadaniami ujmuje się we właściwych resortowych częściach budżetu państwa i części obejmującej budżety wojewodów. 4. W odrębnych podziałkach klasyfikacyjnych, poza wymienionymi w ust. 1 i 2, ujmuje się: 1) nadwyżki dochodów nad wydatkami budżetu, 2) wpływy pochodzące ze sprzedaży obligacji i bonów Skarbu Państwa oraz akcji i innych papierów wartościowych, 3) przychody i rozchody związane z zaciągniętymi kredytami krajowymi i zagranicznymi, 4) przychody i rozchody związane z udzielonymi pożyczkami krajowymi i kredytami zagranicznymi. 5. Minister Finansów ustala, w drodze rozporządzenia: 1) szczegółową klasyfikację dochodów i wydatków budżetowych, 2) zasady zaliczania poszczególnych rodzajów dochodów i wydatków do odpowiednich podziałek klasyfikacji budżetowej, 3) klasyfikację przychodów i rozchodów wymienionych w ust. 4, 4) dysponentów części, o których mowa w ust. 2 pkt 3 i 4, z zastrzeżeniem art. 46 ust. 1 i 2. Art. 10. Dochody i wydatki budżetu państwa, realizowane bezpośrednio przez ministrów i wojewodów oraz jednostki im podległe, powinny być w planowaniu, ewidencji i sprawozdawczości wydzielone od zadań z zakresu administracji rządowej zleconych gminom.

Art. 11. Gminy i ich jednostki organizacyjne prowadzące gospodarkę finansową na zasadach określonych w niniejszej ustawie opracowują plany i sprawozdania finansowe, zachowując obowiązujące zasady klasyfikacji dochodów i wydatków budżetowych.

Art. 12. Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) ministrach – rozumie się przez to także kierowników naczelnych i centralnych organów administracji państwowej oraz innych dysponentów wyodrębnionych części budżetu państwa, 2) ustawie o samorządzie terytorialnym – rozumie się przez to ustawę z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95, Nr 32, poz. 191, Nr 34, poz. 199, Nr 43, poz. 253 i Nr 89, poz. 518), 3) dysponentach części budżetowych – rozumie się przez to dysponentów wydatków budżetowych ustalonych w danej części budżetu państwa, 4) zadaniu budżetowym – rozumie się przez to określone jednorodne zadanie klasyfikacyjne wyodrębnione i realizowane przez różne jednostki organizacyjne i osoby fizyczne, 5) gospodarce pozabudżetowej – rozumie się przez to zakłady budżetowe, gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych oraz środki specjalne, 6) środkach pozabudżetowych – rozumie się przez to środki gospodarki pozabudżetowej oraz państwowych funduszów celowych, 7) budżecie – rozumie się przez to budżet państwa i budżety gmin.